MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỆNH NGỘ ĐỘC HỮU CƠ VÀ NGHẸT RỄ VÀNG LÁ SINH LÝ GÂY HẠI TRÊN CÂY LÚA

Bệnh Ngộ độc hữu cơ, nghẹt rễ vàng lá sinh lý là bệnh thường xuyên phát sinh gây hại mạnh trong giai đoạn đầu của cây lúa. Để khắc phục và giảm thiệt hại do bệnh gây ra, tránh ảnh hưởng đến sinh trưởng cây lúa về sau, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Quảng Bình hướng dẫn một số biện pháp quản lý bệnh như sau:

1. Triệu chứng của bệnh nghẹt rễ vàng lá sinh lý:

Cây lúa bị bệnh nghẹt rễ có triệu chứng là rễ bị thối đen, rễ trắng không phát triển, chót lá vàng dần rồi cả phiến lá có màu nâu đỏ, khô đỏ, cứng khô, đẻ ít, cây cằn cọc, sinh trưởng bị chậm lại, nếu không có biện pháp xử lý kịp thời lúa sẽ bị chết lụi thành từng chòm lớn.

2. Nguyên nhân gây bệnh:

Đất đai bị thoái hóa về tính chất (lý tính, hóa tính và sinh tính), cấu tượng không phù hợp, đất sét cao, thịt nặng, làm cho việc trao đổi khí trong đất bị trở ngại.

Đất quá trũng sâu, úng ngập liên tục kéo dài, nước ứ đọng lâu ngày, dẫn đến tình trạng yếm khí nặng nề, thiếu oxy trong đất nghiêm trọng đồng thời tích tụ nhiều khí độc như CH₄, H₂S, SO₂ và các ion kim loại nặng Fe²⁺, Al³⁺ trong đất.

Bón nhiều phân hữu cơ chưa hoai mục, nhiều tàn dư thực vật không được xử lý, phân rạ, phân xanh, đất chứa nhiều hữu cơ... trong điều kiện nhiệt độ thấp, thiếu ánh sáng khiến cho các hợp chất hữu cơ chậm bị phân giải, làm tiêu hao một lượng lớn oxy trong đất sinh ra nhiều khí độc trong điều kiện yếm khí ngập nước dẫn đến tình trạng thiếu oxy càng trở nên trầm trọng, các khí độc không thoát ra được.

3. Biện pháp phòng bệnh:

Đối với những ruộng đất trũng sâu, chua cần tiến hành cải tạo dần chất đất, cày bừa kỹ, phơi ải, bón vôi cải tạo độ chua, hoặc dùng các chế phẩm sinh học, phân bón vi sinh trước khi cấy để cải tạo độ chua, thúc đẩy các chất hữu cơ chưa hoai mục phân giải nhanh ngay từ đầu, hạn chế trúng thời điểm cây lúa phát triển bộ rễ. Kết hợp bón lót 20-25kg vôi bột/sào + 2-3 gói PenacR P trước khi làm đất, có tác dụng kích hoạt vi sinh vật có ích sinh trưởng mạnh và ức chế vi sinh vật có hại phát triển.

Không bón phân hữu cơ chưa hoai mục, không để gốc rạ dài ở các chân ruộng trũng và những chân ruộng bị bệnh nghẹt rễ vàng lá sinh lý hại nặng từ vụ trước. Không bón thừa lượng phân đạm ngay cả khi ruộng lúa chậm phát triển. Bà con nên bón phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ vi sinh, bón cân đối các yếu tố dinh dưỡng NPK; lưu ý nên cấy nông tay, dùng mạ xúc, mạ khay để cấy, giúp cho rễ lúa được cung cấp thêm oxy từ không khí, cây đẻ nhánh sớm khỏe, tập trung và sinh trưởng phát triển tốt.

4. Biện pháp trị bệnh:

Khi phát hiện lúa bị bệnh, tuyệt đối không bón đạm hoặc phun thuốc bảo vệ thực vật. Cần tiến hành bón thêm 10-15kg vôi bột + 10-15kg phân lân nung chảy/sào kết hợp làm cỏ, sục bùn để giải phóng bớt khí độc trong đất sau 1-2 này thì tiến hành tháo cạn nước trong 5-7 ngày, cho khô nứt chân chim. Sau khi bón vôi và lân, khi cây đã bén rễ thì cần bổ sung phân bón phun qua lá dạng siêu lân 1-2 lần, mỗi lần cách nhau 3-5 ngày, để giúp cây phục hồi nhanh, phát triên tốt./.

Đàm Thúy